اگر بخواهیم معنی نفقه را بیان کنیم در واقع می توان گفت در اختیار قرار دادن واجبات ادامه زندگی یا زندگی کردن به فردی است که استحقاق گرفتن نفقه را دارد.
نفقه عبارت است از : ( خوراک – پوشاک – مسکن )
نکته مهم
اگر مبلغی که زوج به عنوان نفقه به زوجه می پردازد مقداری باشد که کفاف تهیه مسکن یا کرایه مسکن و خرید لباس و اثاث البیت و غذا را بنماید مشمول ترک انفاق نیست .
اما اگر فقط مبلغی جزئی در حد کفاف غذا و مخارج روزانه به زوج بپردازد یعنی شامل تهیه مسکن و اثاث و لباس و سایر موارد نباشد عنوان ترک انفاق دارد.
زندانی شدن زوجه فورس ماژور محسوب و مانع تمکین است اما موجب عدم استحقاق نفقه نیست.
یکی از مصادیق نفقه مسکن است .
اگر مسکن به صورت مشاعی و برای زوجین باشد هیچ یک از شرکا مال مشاع که همان زوجین هستند نمی توانند بدون جلب رضایت دیگری در مال مشاع تصرف فیزیکی نمایند در صورتی که زوج در منزلی با زوجه سکونت دارد که در مالکیت مشاعی زوجین است نظر به اینکه مسکن یکی از مصادیق نفقه در ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی است و تهیه آن بر عهده زوج می باشد زوجه حق دارد به منظور تمکین از زوج بخواهد که منزل دیگری برای ادامه زندگی زناشویی تهیه کند زوجه می تواند از زوج بابت استفاده از منزل مشاعی ، درخواست اجرت المثل بابت استفاده و سکونت را تقاضا نماید.
در نکاح دائم پس از تحقق علقه زوجیت به طور صحیح نفقه زن به عهده شوهر است و حضور و اقامت وی زوجه در خانه پدر استحقاق او به حقوق قانونی زوجیت از جمله نفقه را از بین نمی برد نکته مهم در خصوص نفقه از زمان ایجاد عقد دائم نفقه تعلق می گیرد.
نفقه به سه گروه واجب است
در مورد نفقه اقارب نفقه به افرادی تعلق می گیرد که اولاد انفاق کننده باشند و نه افرادی که به آنها ارث تعلق می گیرد بنابراین
پدر یا مادر
پدربزرگ یا مادربزرگ
فرزند و نوه
نکته همسر پدر جز اقارب نسبی نبوده و تحت تکفل منفق نمی باشد.
فردی مستحق نفقه است که ندار بوده و نتواند به وسیله اشتغال به شغلی وسایل معیشت خود را فراهم سازد.
زوجیت و ازدواج عقد دائم سبب و دلیل نفقه برای زوجه می شود و توافق بر خلاف آن فاقد اعتبار است
نفقه عبارت است از خوراک پوشاک مسکن اثاث مسکن ضروریات متعارف زندگی
میزان نفقه تابع وضعیت معیشتی زوج است.